Hiệp định EVFTA: Định nghĩa, Nội dung, Vai trò và Lộ trình Phát triển

Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – Liên minh Châu Âu, được biết đến với tên viết tắt là EVFTA (European-Vietnam Free Trade Agreement), là một thỏa thuận thương mại mang tính bước ngoặt giữa Việt Nam và 28 quốc gia thành viên của Liên minh Châu Âu (EU).

EVFTA không chỉ đơn thuần là một hiệp định cắt giảm thuế quan, mà còn là một cam kết sâu rộng về việc mở cửa thị trường dịch vụ, tăng cường bảo hộ đầu tư, và thúc đẩy hợp tác trên nhiều lĩnh vực quan trọng. Theo Ủy ban Châu Âu, hiệp định này có tiềm năng thúc đẩy GDP của Việt Nam tăng trưởng tới 15% và gia tăng đáng kể kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Châu Âu. Đối với EU, EVFTA là một nền tảng quan trọng để tiến tới các thỏa thuận thương mại lớn hơn với khu vực ASEAN.

Hiệp định EVFTA, cùng với Hiệp định Bảo hộ Đầu tư (EVIPA), đã được ký kết vào ngày 30 tháng 6 năm 2019. Sau đó, các hiệp định này đã trải qua quá trình phê chuẩn nội bộ ở cả EU và Việt Nam trước khi chính thức có hiệu lực.

Nội dung Chi tiết và Cam kết của EVFTA

EVFTA bao gồm các cam kết toàn diện, thể hiện rõ tinh thần hợp tác bình đẳng và cùng có lợi.

Thương mại Hàng hóa

Ngay khi EVFTA có hiệu lực, EU đã cam kết xóa bỏ hơn 99% thuế quan đối với hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam, tương đương 70,3% kim ngạch xuất khẩu. Đối với phần trăm kim ngạch xuất khẩu còn lại, EU sẽ áp dụng hạn ngạch thuế quan với mức thuế nhập khẩu ưu đãi 0% trong hạn ngạch.

Về phía Việt Nam, ngay khi Hiệp định có hiệu lực, cam kết xóa bỏ thuế quan sẽ được áp dụng cho 48,5% số dòng thuế, tương đương 64,5% kim ngạch nhập khẩu từ EU. Trong vòng 10 năm kể từ khi Hiệp định có hiệu lực, Việt Nam sẽ xóa bỏ thuế quan cho khoảng 98,3% số dòng thuế (chiếm 99,8% kim ngạch nhập khẩu). Đối với 1,7% số dòng thuế còn lại, Việt Nam sẽ áp dụng lộ trình xóa bỏ thuế nhập khẩu dài hơn 10 năm hoặc tuân thủ các cam kết theo WTO.

Thương mại Dịch vụ và Đầu tư

Hiệp định này tạo ra một môi trường đầu tư và kinh doanh thông thoáng, thuận lợi cho các doanh nghiệp Việt Nam và EU. Các cam kết trong lĩnh vực dịch vụ và đầu tư bao gồm việc mở cửa thị trường dịch vụ của Việt Nam cho các nhà cung cấp dịch vụ EU, đồng thời tăng cường bảo vệ các khoản đầu tư của EU tại Việt Nam.

Mua sắm của Chính phủ

Việt Nam và EU đã thống nhất các quy định về mua sắm chính phủ tương đương với Hiệp định mua sắm chính phủ (GPA) của WTO. Các nghĩa vụ bao gồm việc đấu thầu qua mạng và thiết lập cổng thông tin điện tử công khai thông tin đấu thầu. Việt Nam sẽ có lộ trình thực hiện các cam kết này, và EU cam kết cung cấp hỗ trợ kỹ thuật để Việt Nam thực thi hiệu quả.

Sở hữu Trí tuệ

EVFTA đề cập đến các cam kết quan trọng về sở hữu trí tuệ, bao gồm bản quyền, sáng chế, quyền đối với dược phẩm và chỉ dẫn địa lý. Nhìn chung, các cam kết này phù hợp với khung pháp lý hiện hành của Việt Nam.

Các Nội dung Khác

Ngoài các lĩnh vực trên, EVFTA còn bao gồm các chương về cạnh tranh, doanh nghiệp nhà nước, phát triển bền vững, hợp tác và xây dựng năng lực, cũng như các quy định về pháp lý và thể chế. Những nội dung này được xây dựng để tương thích với hệ thống pháp luật của Việt Nam, tạo dựng một khuôn khổ pháp lý vững chắc cho việc tăng cường hợp tác và thúc đẩy thương mại, đầu tư song phương.

Vai trò Quan trọng của EVFTA trong Phục hồi và Phát triển Kinh tế Việt Nam

EVFTA là một hiệp định toàn diện, chất lượng cao, đảm bảo sự cân bằng lợi ích cho cả Việt Nam và EU, đồng thời tuân thủ các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Hiệp định bao gồm 17 chương với các nội dung cốt lõi: thương mại hàng hóa, quy tắc xuất xứ, hải quan và thuận lợi hóa thương mại, các biện pháp vệ sinh an toàn thực phẩm (SPS), các rào cản kỹ thuật trong thương mại (TBT), thương mại dịch vụ, đầu tư, phòng vệ thương mại, cạnh tranh, doanh nghiệp nhà nước, mua sắm của Chính phủ, sở hữu trí tuệ, thương mại và phát triển bền vững, hợp tác và xây dựng năng lực, và các vấn đề pháp lý-thể chế.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu bị ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch COVID-19, EVFTA thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của cả Việt Nam và EU trong việc thúc đẩy quan hệ song phương, góp phần đưa mối quan hệ đối tác phát triển ngày càng sâu rộng và thực chất hơn. Việc ký kết và phê chuẩn EVFTA là minh chứng cho chủ trương đối ngoại và hội nhập kinh tế quốc tế sâu sắc của Việt Nam.

Tham gia EVFTA khẳng định cam kết của Việt Nam đối với hệ thống thương mại tự do quốc tế, thúc đẩy đàm phán các FTA khác với các đối tác quan trọng, và đánh dấu một giai đoạn hội nhập quốc tế toàn diện và sâu rộng.

Thương mại hai chiều và đầu tư từ EU vào Việt Nam dự kiến sẽ tăng trưởng đáng kể sau khi EVFTA có hiệu lực, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và cải thiện nguồn thu ngân sách nhà nước trong trung và dài hạn.

Các cam kết về thuận lợi hóa đầu tư và tự do hóa các ngành dịch vụ (như dịch vụ kinh doanh, môi trường, bưu chính, ngân hàng, bảo hiểm, vận tải biển) sẽ thúc đẩy dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) từ EU vào Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh hậu đại dịch.

Doanh nghiệp Việt Nam sẽ có lợi thế lớn khi giảm/xóa bỏ hàng rào thuế quan để khai thác thị trường EU trị giá 18 nghìn tỷ USD. Đồng thời, doanh nghiệp Việt Nam cũng sẽ được hưởng lợi từ nguồn hàng hóa, nguyên liệu nhập khẩu chất lượng cao, ổn định với giá hợp lý từ EU, đặc biệt là máy móc, thiết bị, công nghệ hiện đại, giúp nâng cao năng suất và cải thiện chất lượng sản phẩm.

Sự cạnh tranh từ hàng hóa và dịch vụ nhập khẩu từ EU cũng sẽ thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam nỗ lực cải thiện năng lực cạnh tranh của mình. EVFTA còn tạo điều kiện hình thành các chuỗi giá trị mới của Việt Nam với đối tác quan trọng trên thế giới. Môi trường đầu tư mở và hấp dẫn hơn dự kiến sẽ thu hút mạnh mẽ FDI từ EU vào các lĩnh vực như dịch vụ, tài chính, ô tô, chế biến chế tạo, công nghệ thông tin, công nghệ cao, nông sản thực phẩm chế biến.

Việc tuân thủ các yêu cầu về cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thể chế, chính sách pháp luật theo hướng minh bạch, thuận lợi và phù hợp với thông lệ quốc tế sẽ là tiền đề quan trọng để Việt Nam đạt được tốc độ phát triển vượt bậc.

Tóm lại, EVFTA đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và EU, tạo dựng sự đoàn kết, hỗ trợ lẫn nhau trong các vấn đề kinh tế, dịch bệnh, và nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.

Quá trình Đàm phán và Ký kết Hiệp định EVFTA

Quá trình đàm phán và ký kết EVFTA đã trải qua nhiều cột mốc quan trọng:

• 10/2010: Chủ tịch Liên minh EU và Thủ tướng Chính phủ Việt Nam nhất trí khởi động đàm phán EVFTA.
• 06/2012: Tuyên bố chính thức khởi động đàm phán EVFTA được Cao Ủy Thương mại EU và Bộ trưởng Bộ Công Thương Việt Nam công bố.
• 12/2015: Kết thúc đàm phán, bắt đầu quá trình rà soát pháp lý để chuẩn bị cho việc ký kết Hiệp định.
• 06/2017: Hoàn thành rà soát pháp lý ở cấp kỹ thuật.
• 09/2017: EU đề xuất tách nội dung bảo hộ đầu tư và cơ chế giải quyết tranh chấp giữa Nhà nước và Nhà đầu tư (ISDS) ra khỏi EVFTA để xây dựng thành một hiệp định riêng, do phát sinh các vấn đề mới liên quan đến thẩm quyền phê chuẩn.
• 06/2018: Việt Nam và EU thống nhất tách EVFTA thành hai hiệp định: Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) và Hiệp định Bảo hộ đầu tư (IPA). Quá trình rà soát pháp lý Hiệp định EVFTA và Hiệp định IPA được hoàn tất.
• 08/2018: Hoàn tất rà soát pháp lý Hiệp định IPA.
• 17/10/2018: Ủy ban Châu Âu chính thức thông qua cả EVFTA và IPA.
• 25/06/2019: Hội đồng Châu Âu phê duyệt cho phép ký kết Hiệp định.
• 30/06/2019: Hai hiệp định EVFTA và IPA được ký kết.
• 12/02/2020: Nghị viện Châu Âu chính thức thông qua cả hai hiệp định.
• 30/03/2020: Hội đồng Châu Âu thông qua Hiệp định EVFTA.
• 08/06/2020: Quốc hội Việt Nam biểu quyết thông qua Hiệp định EVFTA và IPA.

[IMAGE_2]

Các Nội dung Chính của Hiệp định EVFTA

Hiệp định EVFTA bao gồm những nội dung quan trọng sau:

• Thương mại hàng hóa
• Thương mại dịch vụ và đầu tư
• Mua sắm của Chính phủ
• Sở hữu trí tuệ
• Doanh nghiệp nhà nước
• Thương mại điện tử
• Minh bạch hóa
• Thương mại và Phát triển bền vững
• Hợp tác và xây dựng năng lực
• Các vấn đề Pháp lý – Thể chế

Các nội dung này được xây dựng để phù hợp với hệ thống pháp luật của Việt Nam, tạo khuôn khổ pháp lý vững chắc cho việc tăng cường hợp tác, thúc đẩy sự phát triển của thương mại và đầu tư giữa hai bên.

Nguồn bài viết: Tổng hợp và cập nhật từ các nguồn Website uy tín.

“`