Progressive Web App (PWA): Tương lai của ứng dụng web

PWA là gì?

Progressive Web App (PWA) là một bước tiến công nghệ đột phá, kết hợp những ưu điểm tốt nhất của website truyền thống và ứng dụng di động (Mobile App). Thay vì phải chọn lựa giữa hai nền tảng này, PWA mang đến một trải nghiệm liền mạch, nhanh chóng và đáng tin cậy ngay trên trình duyệt web.

Để hiểu rõ hơn về PWA, chúng ta hãy cùng so sánh nó với website và ứng dụng di động thông qua bảng dưới đây. Bảng này minh họa một số tính năng nổi bật và cách PWA đóng vai trò cầu nối giữa hai loại hình này:

Về cơ bản, một ứng dụng được xem là PWA khi đáp ứng các yêu cầu sau, các trình duyệt phổ biến như Google Chrome, Opera và Samsung Internet đều hỗ trợ những tiêu chuẩn này:

• Truy cập lặp lại và có khoảng thời gian nghỉ (Service Worker): Ứng dụng cần có thể được truy cập ít nhất hai lần với khoảng thời gian tạm nghỉ giữa các lần truy cập. Điều này cho phép Service Worker hoạt động và cung cấp các tính năng như hoạt động offline.
• Kết nối an toàn HTTPS: Bắt buộc sử dụng giao thức HTTPS để đảm bảo tính bảo mật và toàn vẹn cho dữ liệu người dùng.
• Manifest JSON: Cần có một tệp Web App Manifest (manifest.json) định nghĩa các thuộc tính của ứng dụng, như tên, biểu tượng, màn hình khởi động và cách ứng dụng hiển thị trên thiết bị.
• Service Worker: Đây là yếu tố cốt lõi, một script chạy nền độc lập với trang web, cho phép các tính năng tiên tiến như hoạt động offline, thông báo đẩy, và cập nhật ứng dụng trong nền.

Khi đáp ứng đủ bốn điều kiện này, nhà phát triển có thể tùy chỉnh và bổ sung nhiều tính năng nâng cao, mang lại trải nghiệm mượt mà ngay cả khi người dùng mất kết nối mạng, đồng thời truy cập và sử dụng ứng dụng như một ứng dụng di động thông thường.

Tóm lại, PWA là một dạng ứng dụng tiên tiến, mang lại những lợi ích vượt trội bằng cách cung cấp khả năng hoạt động ngoại tuyến, gửi thông báo đẩy, giao diện và tốc độ tương đương ứng dụng native, cùng khả năng lưu trữ tài nguyên cục bộ. Sự ra đời của PWA hứa hẹn mang lại nhiều giá trị cho cả người dùng lẫn nhà phát triển.

Ưu điểm của PWA là gì?

Progressive Web Apps mang lại lợi ích to lớn cho nhiều đối tượng, từ các nhà bán lẻ, nhà cung cấp thông tin, tổ chức phi chính phủ cho đến người dùng cuối:

• Khả năng hoạt động ngoại tuyến: Cho phép người dùng truy cập nội dung và chức năng mà không cần kết nối internet, đặc biệt hữu ích ở những khu vực có mạng kém ổn định.
• Tốc độ và hiệu năng vượt trội: Được tối ưu hóa để tải nhanh và phản hồi mượt mà, mang lại trải nghiệm tốt hơn đáng kể so với website truyền thống.
• Bảo mật nâng cao: Yêu cầu sử dụng HTTPS đảm bảo an toàn cho mọi giao dịch và dữ liệu.
• Cài đặt nhanh chóng trên màn hình chính: Người dùng có thể “thêm vào màn hình chính” (Add to Homescreen) để truy cập PWA chỉ bằng một cú chạm, giống như một ứng dụng native.
• Thông báo đẩy (Push Notifications): Giúp giữ chân người dùng bằng cách gửi các thông báo kịp thời và phù hợp, tương tự như ứng dụng di động.
• Giảm tỷ lệ bỏ trang (Bounce Rate) tốt hơn: Trải nghiệm nhanh chóng và liền mạch giúp giữ chân người dùng lâu hơn và khuyến khích họ tương tác.
• Thu hẹp khoảng cách giữa ứng dụng di động và website: PWA cung cấp sự kết hợp hài hòa, mang lại những tính năng của ứng dụng di động mà không cần qua quy trình cài đặt phức tạp.
• Trải nghiệm người dùng mượt mà như ứng dụng: Giao diện thân thiện, tương tác nhanh chóng tạo cảm giác sử dụng ứng dụng native.
• Không cần quy trình duyệt và phê duyệt từ App Store: Giúp tiết kiệm thời gian và công sức cho nhà phát triển, đồng thời cho phép cập nhật nhanh chóng.

Nhược điểm của PWA

Bên cạnh những lợi ích vượt trội, PWA cũng tồn tại một số hạn chế cần cân nhắc:

• Hỗ trợ trình duyệt còn hạn chế: Mặc dù các trình duyệt lớn đã hỗ trợ, nhưng không phải tất cả các trình duyệt web, đặc biệt là các trình duyệt cũ hoặc trên các nền tảng ít phổ biến, đều có khả năng tương thích hoàn toàn với PWA.
• Truy cập Native API còn hạn chế: PWA có thể gặp khó khăn trong việc truy cập một số API phần cứng hoặc tính năng sâu của hệ điều hành mà ứng dụng native có thể làm được.
• Không xuất hiện trên App Store: Không có mặt trên các chợ ứng dụng lớn có thể là một rào cản đối với một số người dùng quen thuộc với việc tìm và tải ứng dụng từ đó.
• Khó tối ưu hóa SEO nội dung sâu bên trong ứng dụng: Mặc dù PWA có thể được lập chỉ mục bởi công cụ tìm kiếm, nhưng với các cấu trúc ứng dụng nhiều tab hoặc không sử dụng link có thể dẫn đến việc các trang nội dung sâu bên trong khó được tìm thấy.

Làm thế nào bạn có thể xây dựng một PWA cho website của bạn?

Sử dụng Plugin WordPress

Một tin vui cho những người quản trị website không có nhiều kiến thức về code là đã có những giải pháp hỗ trợ, ví dụ như plugin WordPress Mobile Pack. Công cụ này giúp đơn giản hóa quá trình chuyển đổi website WordPress thành PWA.

Sau khi cài đặt và kích hoạt plugin, bạn có thể chọn các tùy chọn hiển thị khác nhau. Ví dụ, website trêndesktop vẫn giữ nguyên giao diện cũ, trong khi trình duyệt trên điện thoại sẽ hiển thị với một chủ đề được tối ưu hóa cho di động như Obliq. Bạn cũng có thể tùy chỉnh biểu tượng ứng dụng, bảng màu hiển thị trên màn hình chính của người dùng, và thiết lập chế độ hiển thị riêng tư nếu muốn.

Xây dựng PWA tùy chỉnh không cần Plugin

Nếu bạn muốn kiểm soát nhiều hơn hoặc không sử dụng WordPress, có nhiều tài nguyên để hỗ trợ bạn:

• Google Codelabs cung cấp các hướng dẫn chi tiết theo từng bước, giúp các nhà phát triển làm quen với các khái niệm cơ bản và quy trình chuyển đổi website desktop sang PWA. Có một hướng dẫn gồm 8 bước mà bạn có thể tham khảo.
• Danh sách kiểm tra ứng dụng web cơ bản của Google là một tài nguyên hữu ích, bao gồm các yếu tố mà ngay cả những người không chuyên về lập trình cũng có thể kiểm tra, như đảm bảo website hiển thị tốt trên thiết bị di động và sử dụng HTTPS. Nó cũng bao gồm các tác vụ nâng cao hơn như cài đặt Service Worker và tệp manifest.
• Khi đã đáp ứng các yêu cầu cơ bản, có hơn 20 thành phần khác trong Danh sách kiểm tra PWA mà bạn cần xem xét, bao gồm đánh dấu lược đồ, chiến lược cache, quản lý thông tin xác thực cho các trang yêu cầu đăng nhập và nhiều yếu tố UI/UX khác.
• Sau khi hoàn tất việc xây dựng, bạn có thể sử dụng Lighthouse trong Chrome DevTools để kiểm tra PWA của mình, đánh giá hiệu suất, khả năng truy cập, các vấn đề về SEO và hiệu quả của PWA, từ đó đưa ra các điều chỉnh cần thiết.

Vậy PWA có gì khác so với một Native App?

Trải nghiệm của người dùng

Quy trình mua sắm truyền thống khi sử dụng native app thường bắt đầu bằng việc tìm kiếm trên website mobile, sau đó nhận được gợi ý tải ứng dụng. Người dùng sẽ được điều hướng đến App Store hoặc Google Play để tải và cài đặt. Cuối cùng, họ phải tìm kiếm lại sản phẩm trong ứng dụng và tiến hành thanh toán. Đối với người dùng mới hoặc ít mua hàng, quy trình này có thể khá rắc rối và tốn thời gian. Nhiều thống kê chỉ ra rằng gần 50% khách hàng lần đầu truy cập website có thể bỏ qua bước tải ứng dụng, do ngại tốn dung lượng điện thoại hoặc lãng phí thời gian.

Progressive Web App (PWA) mang đến một giải pháp đơn giản hóa đáng kể trải nghiệm này. Người dùng chỉ cần tìm kiếm trên website mobile, hoàn tất đơn hàng, và sau đó nhấn nút “Add to Homescreen” để lưu ứng dụng về màn hình chính. Lần sau, họ chỉ cần một cú chạm vào biểu tượng tương tự như ứng dụng trên điện thoại để truy cập lại PWA. Điều này vừa đảm bảo tốc độ truy cập nhanh chóng, vừa không yêu cầu tải ứng dụng về máy, giúp tiết kiệm dung lượng và thời gian cho người dùng.

Vòng đời phát hành (Release Cycle)

Về mặt phát hành và cập nhật, PWA cũng mang lại sự đơn giản hơn đáng kể so với native app. Với ứng dụng di động, mỗi lần cập nhật tính năng mới đòi hỏi nhà phát triển phải đẩy phiên bản mới lên các chợ ứng dụng, một quy trình tốn kém thời gian và công sức.

Xem thêm: 5 bài học từ việc phát triển app cho web

Ngược lại, với PWA, việc cập nhật có thể thực hiện một lần và làm mới bộ nhớ cache của trang web. Thậm chí, các tính năng có thể đồng bộ ngay cả khi người dùng không mở PWA. Twitter là một ví dụ điển hình về tiên phong sử dụng PWA. Trong khi ứng dụng Twitter trên Android chiếm 24MB dung lượng và trên iOS là 214MB, thì phiên bản PWA của họ chỉ vỏn vẹn 600KB. Đây là một lựa chọn tuyệt vời cho những người dùng muốn tiết kiệm dung lượng lưu trữ trên thiết bị hoặc không muốn cài đặt quá nhiều ứng dụng.

Chi phí vận hành và duy trì

Chi phí luôn là một yếu tố quan trọng trong mọi dự án công nghệ. Đối với một doanh nghiệp thương mại điện tử, việc phát triển và duy trì cả website, ứng dụng iOS và Android sẽ yêu cầu một đội ngũ nhân sự lớn, bao gồm các kỹ sư front-end, back-end, iOS và Android. Chi phí vận hành và bảo trì cũng vì thế mà tăng lên đáng kể.

Trong khi đó, PWA dựa trên nền tảng website, giúp giảm đáng kể số lượng nhân sự cần thiết, chỉ yêu cầu đội ngũ front-end và back-end. Mặc dù số lượng nhân lực có thể ít hơn, nhưng yêu cầu về kỹ năng lại cao hơn. Đội ngũ front-end vốn quen thuộc với các công nghệ truyền thống cần phải học hỏi và cập nhật kiến thức mới về trải nghiệm người dùng trên mobile app để có thể phát triển PWA hiệu quả.

Tối ưu hóa Công cụ Tìm kiếm (SEO)

Một ưu điểm lớn của PWA là khả năng tối ưu hóa SEO. Vì PWA vẫn sử dụng server-side rendering, nên việc hiển thị và lập chỉ mục trên các công cụ tìm kiếm như Google vẫn có thể được tối ưu hóa bằng các kỹ thuật SEO kỹ thuật. Các crawler của Google có thể dễ dàng truy cập và đánh giá nội dung của PWA.

Ngược lại, với native app, việc tối ưu hóa SEO nội dung trực tiếp là rất khó khăn. Doanh nghiệp thường chỉ có thể giới thiệu ứng dụng trên website, dẫn link tới chợ ứng dụng hoặc chạy quảng cáo trả phí. PWA được thiết kế để tối ưu hóa trải nghiệm người dùng trên di động, nhanh chóng và tiện dụng. Về mặt thiết kế, PWA tuân thủ nguyên tắc mobile-first design và các nguyên tắc thiết kế ưu tiên của các công cụ tìm kiếm, giúp tăng khả năng hiển thị và xếp hạng.

Progressive Web App và Native App có đang trong thế “đối đầu” nhau?

Với những ưu thế nổi bật, PWA là sự kết hợp giữa website và native app, khiến nhiều người đặt câu hỏi về sự đối đầu giữa hai nền tảng này. Tuy nhiên, sự thật là PWA và native app không nhất thiết phải đối đầu nhau, ít nhất là ở thời điểm hiện tại.

Với hơn 3 tỷ người dùng di động trên toàn cầu, thị trường là đủ lớn để cả PWA và native app cùng phát triển song song. PWA đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút người dùng lần đầu (first-time user), giúp họ làm quen với thương hiệu và có thể dần chuyển đổi thành khách hàng trung thành. Từ đó, doanh nghiệp có thể dễ dàng thu hút họ tham gia sử dụng native app của mình hơn. Do đó, có thể thấy, PWA hiện đang hỗ trợ cho native app, chứ không hề nằm trong thế đối đầu.

Thêm vào đó, PWA vẫn đang trong giai đoạn phát triển và còn khá mới mẻ. Đối với các doanh nghiệp có tiềm lực tài chính mạnh, họ có thể lựa chọn sử dụng cả hai nền tảng để tối ưu hóa mọi cơ hội kinh doanh và không bỏ lỡ bất kỳ khách hàng nào.

Đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, chi phí duy trì ứng dụng iOS và Android có thể là một gánh nặng, đặc biệt là các ứng dụng thương mại điện tử. Trong trường hợp này, PWA có thể là một giải pháp thay thế hiệu quả, giúp tối ưu hóa chi phí và mang lại trải nghiệm tốt cho người dùng. Những doanh nghiệp có số lượng lượt tải ứng dụng còn thấp cũng có thể tìm đến PWA như một phương án tiết kiệm chi phí hơn so với việc bảo trì native app.

Tương lai của Progressive Web App ở thị trường châu Á sẽ ra sao?

Châu Á là một thị trường đầy tiềm năng với dân số đông đảo và bối cảnh công nghệ độc đáo. Tại đây, các doanh nghiệp phải đối mặt với cả những thách thức toàn cầu và những vấn đề riêng biệt mà chưa thị trường nào từng trải qua. Nếu xét về một nơi có bước nhảy vọt và tiên phong về công nghệ, các báo cáo thị trường thường chỉ ra châu Á là điểm khởi đầu cho nhiều xu hướng.

Bối cảnh thị trường châu Á có 4 điểm chính