Sàn UPCoM là gì? Hướng dẫn giao dịch và những điều cần biết

Sàn giao dịch UPCoM (Unlisted Public Company Market) là một thị trường giao dịch chứng khoán thuộc Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSD) và được quản lý bởi Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX). Đây là nơi dành cho các công ty đại chúng chưa niêm yết chính thức trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) và Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX). UPCoM thường được xem là “sàn trung chuyển” quan trọng, đóng vai trò là bước đệm khuyến khích các doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa tham gia vào thị trường chứng khoán có tổ chức.

Mục tiêu chính của sàn UPCoM là tạo một môi trường giao dịch minh bạch và có quản lý cho các cổ phiếu chưa đáp ứng đủ các tiêu chí niêm yết trên hai sàn HOSE và HNX, đồng thời giúp các công ty này làm quen với quy trình hoạt động của một thị trường chứng khoán chuyên nghiệp.

Tiêu chí đăng ký giao dịch trên sàn UPCoM

Để đăng ký giao dịch trên sàn UPCoM, các doanh nghiệp cần đáp ứng các tiêu chí cơ bản sau:

• Là công ty đại chúng: Doanh nghiệp phải là công ty đại chúng theo quy định của Luật Chứng khoán và chưa thực hiện niêm yết cổ phiếu tại HOSE hoặc HNX.
• Đăng ký lưu ký chứng khoán: Toàn bộ chứng khoán đăng ký giao dịch phải được lưu ký tập trung tại Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSD).

Khi tham gia giao dịch trên UPCoM, các doanh nghiệp và nhà đầu tư nhận được sự quản lý và bảo vệ của pháp luật. Các doanh nghiệp niêm yết trên sàn này cũng có nghĩa vụ công bố thông tin định kỳ, đặc biệt là báo cáo tài chính hàng năm. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng so với HNX và đặc biệt là HOSE, UPCoM vẫn còn những hạn chế nhất định về mức độ minh bạch, tính công khai và chất lượng của các doanh nghiệp niêm yết.

Hướng dẫn giao dịch trên sàn UPCoM

Giao dịch trên sàn UPCoM được thực hiện theo các quy định và phương thức riêng.

Hình thức giao dịch

• Thỏa thuận điện tử: Bên đại diện giao dịch (thường là công ty chứng khoán) sẽ nhập các điều kiện giao dịch (lệnh) đã xác định và tìm kiếm đối ứng phù hợp với mục đích của lệnh.
• Thỏa thuận thông thường: Đây là hình thức hai bên mua và bán tự do thỏa thuận về giá và khối lượng. Sau khi đạt được sự đồng thuận, công ty chứng khoán sẽ là đơn vị nhập kết quả giao dịch vào hệ thống.

Thời gian giao dịch

Phiên giao dịch trên sàn UPCoM diễn ra trong giờ hành chính các ngày làm việc trong tuần, bao gồm:

• Buổi sáng: Từ 10h00 đến 11h30.
• Buổi chiều: Từ 13h30 đến 15h00.

Nguyên tắc khớp lệnh

Nguyên tắc khớp lệnh trên UPCoM tuân thủ hai yếu tố chính để xác định ưu tiên:

• Ưu tiên về giá: Lệnh bán với giá thấp hơn sẽ được ưu tiên khớp trước. Lệnh mua với giá cao hơn sẽ được ưu tiên khớp trước.
• Ưu tiên về thời gian: Trong trường hợp các lệnh có cùng mức giá, lệnh nào được nhập vào hệ thống giao dịch trước sẽ được ưu tiên thực hiện trước.

Đơn vị giao dịch

• Đối với giao dịch khớp lệnh, đơn vị giao dịch là lô chẵn, quy định tối thiểu là 100 cổ phiếu hoặc trái phiếu.
• Lô lẻ (từ 01 đến 99 cổ phiếu/trái phiếu) có thể được thực hiện thông qua phương thức khớp lệnh hoặc thỏa thuận.
• Đối với giao dịch thỏa thuận, không có quy định cụ thể về đơn vị giao dịch.
• Các giao dịch thỏa thuận và giao dịch lô lẻ không được phép thực hiện trong ngày giao dịch đầu tiên của một cổ phiếu mới niêm yết hoặc khi cổ phiếu được giao dịch trở lại sau thời gian tạm ngưng trên 25 phiên, cho đến khi giá tham chiếu được xác lập từ phương thức khớp lệnh liên tục.

Đơn vị yết giá

• Đối với cổ phiếu, đơn vị yết giá là 100 đồng.
• Đối với trái phiếu và các giao dịch thỏa thuận, không có quy định về đơn vị yết giá.

Biên độ dao động giá

• Đối với cổ phiếu: Biên độ dao động là ± 15% so với giá tham chiếu.
• Đối với cổ phiếu mới đăng ký giao dịch trong ngày giao dịch đầu tiên, hoặc cổ phiếu không có giao dịch trong 25 phiên liên tiếp và quay trở lại giao dịch, biên độ dao động được nới rộng lên ± 40% so với giá tham chiếu.
• Đối với trái phiếu: Không có quy định về biên độ dao động.

Giá tham chiếu

Giá tham chiếu trên sàn UPCoM được xác định là bình quân gia quyền của các mức giá giao dịch thực hiện theo phương thức khớp lệnh liên tục của ngày giao dịch gần nhất ngay trước đó.

Lệnh giao dịch

Loại lệnh giao dịch chính được sử dụng trên sàn UPCoM là lệnh giới hạn (LO). Lệnh này có hiệu lực kể từ thời điểm được nhập vào hệ thống cho đến khi lệnh bị hủy bỏ hoặc hết phiên giao dịch.

Sửa, hủy lệnh trong phiên giao dịch

Việc sửa đổi giá, khối lượng hoặc hủy lệnh chỉ có hiệu lực đối với phần lệnh gốc chưa được thực hiện hoặc còn lại chưa được khớp.

• Trường hợp sửa tăng khối lượng: Lệnh sau khi sửa sẽ giữ nguyên thứ tự ưu tiên của lệnh gốc.
• Trường hợp sửa giảm khối lượng: Thứ tự ưu tiên của lệnh sẽ được tính lại kể từ thời điểm lệnh sửa được nhập vào hệ thống giao dịch.

Một số nhược điểm khi tham gia đầu tư trên sàn UPCoM

Mặc dù UPCoM mang lại nhiều cơ hội, nhà đầu tư cũng cần nhận thức rõ những hạn chế của sàn này:

• Tính minh bạch và tiêu chuẩn: So với HOSE và HNX, tính minh bạch và các tiêu chuẩn hoạt động của các doanh nghiệp trên UPCoM nhìn chung còn ở mức thấp hơn.
• Biên độ dao động lớn: Biên độ ± 15% (cao hơn nhiều so với HOSE ± 7% và HNX ± 10%) cho thấy UPCoM tiềm ẩn nhiều biến động giá, phù hợp với nhà đầu tư ưa thích đầu cơ và chấp nhận rủi ro cao.
• Thanh khoản: Tính thanh khoản trên UPCoM thường thấp hơn so với hai sàn niêm yết chính thức, có thể khiến việc mua bán số lượng lớn trở nên khó khăn hơn.
• Rủi ro cao: Do những yếu tố trên, rủi ro đầu tư vào các cổ phiếu trên UPCoM thường cao hơn. Tuy nhiên, đây cũng có thể là cơ hội khi các doanh nghiệp tiềm năng được định giá thấp hơn.

Ưu điểm khi tham gia sàn UPCoM

Bên cạnh những nhược điểm, UPCoM vẫn mang lại nhiều lợi ích hấp dẫn cho cả doanh nghiệp và nhà đầu tư:

• Quản lý và giám sát: UPCoM là sàn giao dịch được quản lý chặt chẽ bởi HNX, giúp hạn chế rủi ro và tăng cường bảo vệ quyền lợi cho nhà đầu tư.
• Tiếp cận thông tin: Nhà đầu tư có thể dễ dàng tìm kiếm thông tin doanh nghiệp thông qua hệ thống công bố thông tin của HNX, giúp đưa ra quyết định đầu tư sáng suốt hơn.
• Giao dịch thuận tiện: Việc giao dịch tập trung cổ phiếu qua hệ thống của HNX đảm bảo tính an toàn và hiệu quả cho cả người mua và người bán.
• Bước đệm tiềm năng: Đối với các công ty, việc đưa cổ phiếu lên sàn UPCoM là một bước khởi đầu quan trọng, tạo tiền đề thuận lợi để sau này có thể niêm yết trên các sàn lớn hơn như HNX hay HOSE, từ đó mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn và thu hút nhà đầu tư.
• Cơ hội đầu tư giá thấp: Như đã đề cập, rủi ro cao đi kèm với khả năng doanh nghiệp được định giá thấp, tạo cơ hội cho nhà đầu tư tìm kiếm các cổ phiếu có tiềm năng tăng trưởng dài hạn với chi phí ban đầu hợp lý.

Tham gia sàn UPCoM đòi hỏi nhà đầu tư cần có kiến thức, sự nghiên cứu kỹ lưỡng và khả năng quản lý rủi ro tốt để có thể khai thác tối đa cơ hội và giảm thiểu những rủi ro không đáng có.

Nguồn bài viết: Tổng hợp và cập nhật từ các nguồn Website uy tín trên Google

• //bstyle.vn/san-upcom-la-gi.html
• //fiingroup.vn/NewsInsights/Detail/6518146?lang=vi-vn&cat=OurNews

“`